(δοκιμαστικό θέατρο στα Ρωμαιϊκά με Οφίτικο διάλεκτο)
Του VahitTursun10.11.2016
Σημείωση: Τα έντονα (ќ),(), (χ) και (ψ) περιέχουν τσιτακισμό! Το () αντιστοιχεί σε (ια) και σε (ια) για πληθυντική.

 

Ο Ταντάνης εχάθεν ќαι ούλοιν οι χωρότοι εσωρεύτανε σ’ οσπίτιν ατ’ ќαι οι γυναίќοι σ’ο ќεφάλιν ατ’ επάν, με τη γυναίκαν ατ’ εντάμα μοιρολογούν ατόνα. Το σαλόνι γομάτο γυναίќοι ќαι γαρδέλ. Οι αγούροι εσωρεύτανε ελίγο έξω, ‘ς σ’ην εξώπορτα μερέα. Εφτνε παρακάθμε τ’ έναν τ’ άλλο.
Καλολογούνε τον ρεχμετλή (συγχωρεμένο). Απ’ ωπίσαν ατ’ λέγουνε πόσο καλός άνθρεπως έτονε ќαι πόσα καλά δουλείας εποίќεν.
Οι γυναίќοι πα’ σ’ έναν ќεκά, κοντά ‘ς σ’ον ρεχμετλή (συγχωρεμένο) τον Ταντάν, σωρεμένοι κάθουνταν. Ελίγο παρακαθεύουν ќαι ελίγο κατακρεμμίζουν αλλουνούς. Άετς διαβάζουν το βάχτι (ώρα).

Η γυναίκα του Ταντάν, η Ταντανίκα πα’ μοιρολογάει τον άντραν ατές:

-Έλα έλα ε μάνα μ’ όϊ ќ’ έλα έλα ε ќύρι μ’ όϊ
-Έγώ άρ τε ν’ εφτγω, π’ έχασα τον Ταντάνι μ’ όϊ
-Επόμεινα μαναχέσα, ќ’ η κοιλία μ πα’ ‘ς σ’ο μυτί μ’
-Εγώ το δρόμο ν’ επαίρω, άθιγο τον Ταντάνι μ’ όϊ

Η Ταντανίκα άετς όμον το κάθεται επάν ‘ς σ’α γόναταν ατές, ανπείζ’ τα χέρν ατές ќαι κοπανείζ’ τα γόναταν ατές.

-Όχ μάνα μ’…
-Εγώ άρ τέ ν’ εφτγω;
-Εγώ που μέρ’ να πάγω;
-Ḱαι άθιγο τον Ταντάν, ποιο δρόμο ν’ επαίρω όϊ;

Η Ταντανίκα επήγε να λιγούτε (λιποθυμήσει).

-Έ γαρδέλκρατεισέτε με, γουβίγομαι στέκω!

Τση Ταντανίκας το γιάνι (δίπλα της) εκάθουτουν η γυναίκα του Τσυλιμούντρη, η Τσυλιμουντρού. Όμον τ’ επήγεν να γουβίεται η Ταντανίκα, εκράτεσεν ατένα ќαι αρνάχεψεν να τρουκουλίζ’ (παρηγορήσει) ατένα:

-Έπατς για στα’!
-Κράτεσον τα δάκρσ’!
-Έλα, μη κλαις!
-αι ντο; Ούλοιν να χάμες…

Η Ταντανίκα ελίγο εσωρεύτεν ќαι έρθεν ‘ς σ’ο κέντιν ατές (στον εαυτό της) ќαι παλ’ αρνάχεψεν:

-Έλα έλα ε Ταντάνι μ’ ќ’ έλα έλα κελτόη μ’ (φαλακρέ μου) οφ.
-Εντάμα πα’ ν’ επέγναμε, ќαι εμείς πα’ ‘ς σ’α παρχάροφ.
-εείρν’ εќυρέζεναμ, ќ’ εντάμα ν’ εќεειρόκοφταμ,
-Με τσοι παρχαρώτες ќ’ εμείς, όμορφα ν’ επαρχάρευαμ.

Ο Ταντανίς παρχάρι ουќείχεν ќαι για τ’ ατό, ‘ς σ’ον παρχάρι ουќεπέγνανε. Η Τσυλιμουτρού πα’ έξερνεν α’. Για τ’ ατό εκλωστεν είπεν ατένα:

-Έπατς απ’ ότι εξέρω, παρχάρι ουќείχετε ќαι παρχάρεμα ουќεποίνετε.
-Ποιο ќεείρι ν’ ќυρέζενετε ќαι ποιο ν’ εќεειρόκοφτετε;

Όμον το είπεν άετς η Τσυλιμουντρού, η Ταντανίκα έκλωσεν το φύλλο:

-Ε Ταντάνι μ’ ε Ταντάνι μ’, σ’ο χωρίο ν’ έστεκαμε.
-Ν’ εσώρευα ќαι το γλυќίν, αθόγαλα ν’ εποίνα σε.
-Ν’ εδρουβάνιζαμ εντάμα, ќαι βούτερο ν’ εποίναμε.
-Καμίαν πα’ αφάγετος, εγώ ουќε ν’ εφήνα σε.

Η Τσυλιμουτρού ογραεύ’ να τουλέζ’ (να την κάνει να σωπάσει) ατένα:

-Έπατς για σούς (σώπασε)!
-Ατά το λες, με ότινα θέλεις εφτς ατά.
-Ατά ας είναι τα τέρτσ’…
-Να τερείς, τ’ όμορφα ημέρας πα’ ν’ ελέπουμε.
-Έλα μη κλαίς ќαι κλενίζεις εμένα πα’!
-Μη θαρρείς!
-Εγώ απ’ εσέν’ τρανίτερο φουτουνά έχω…

Η Ταντανίκα ουќακούει…

-Ε Ταντανι μ’ ε Ταντάνι μ’, με τ’ εσέν’ ντ’ ουќεδιάβαξαμ’,
-’ εμείς ‘ς σ’α καφούλ‘πουκα, το δουλείας εќύροσαμ.
-Άρ εγώ τίνα ν’ ευρίσκω, ќαι τίνα να τσουμπουλέζω;
-Τίνα ν’ επαίρω ќαι ќείμε, με τίνα ν’ εγκαλέσκομαι όϊ;

Η Τσυλιμουντρού παλ’ εσέβεν σ’ον αρά:

-Έπατς για μη νονίζεις άιτικα ќαι παλαλούσε!
-Για τέρ’ ολόγερα σ’ ούλλοιν εμάς ακούγουνε!
-Ηά, ντό;
-Λες κι αγούροι ουќεπόμειναν ‘ς σ’ο χωρίο…

Η Ταντανίκα έκουσεν ќαι πάλ’ αρνάχεψεν:

-’ εξέρεις το σόϊι έτονε, ќαι πόσο πα’ καλός έτον όϊ.
-’ εξέρεις, ντο να λέγο σε, νε είδες νε επέντεσες,
-Νε ν’ ελέπεις νε να έχεις, νε ќαι καμία να πεντάς.
-’ ουќεξέρεις πα’ ντο είχεν ќαι πόσο πα’ τρανό έτον όφ.

Η Τσυλιμουντρού άλλο ουќεπόρεσεν ταγιανισέναι:

-Έπα’ ατό πα’ όσο το λες αν έτονε, ως τα άρ’ ν’ εποίνετε ένα σουρί γαρδέλ.
-Εσείς ένα πα’ ουќεπόρεσετε ποισέναι.
-Ατό λάγο (τι) δουλεία έν’;

Η Ταντανίκα επήρεν το σειρά:

-Ουќεποίκαμ, ν’ εποίναμε, γαρδέλι πα’ πέρμεναμε.
-Ουќ ελέπεις την ќοιλία μ’, άταρα επαίρ’ ‘ς σ’ο μυτί μ’ όϊ.
-’ εμείς ατό ντο έχ’ έρται, εντάμα ν’ ετέρεναμε.
-Έναν τον Ταντάνο μ’ είχα, για άφησο με ‘ς σ’ο τέρτι μ’ όφ!

Κουησεν η Ταντανίκα:

-Άρ εγώ σ’ίνα να πάγω, ποιος να τερεί το παιδί σ;
-Έ Ταντάααν, έ Μάντζεεε, έ Σκοτοτόοο, π’ εφήќες το πίτζι (μπάσταρδο) σ’ ќαι έχει πάς;

Η Τσυλιμουντρού παλ’ επήγεν να τουλέζ’ ατένα:

-Επάτς για μη κλαίς για το ποιος να τερεί το γαρδέλι!
-Καϊνίς αδά ‘ς σ’ον ντουνιά αφάγετος ουќεπόμεινεν.
-Το γαρδέλει τερισκάτε, απ’ ατό φόβο να μ’ έχεις.
-Εγώ αν έμουν, μαναχό για τ’ αστόχιν ατ’ ν’ έκλαιγα…

Όμον το είπεν άετς η Τσυλιμουντρού, η Ταντανίκα εφήќεν το κλάψιμο για τα γραδέλιν ατές ντ’ επέρμενεν, που ατέ πα’ ουќέξερνεν καλά καλά αν έτονε παραψή γιαμ ουќέτονε, ќαι αρνάχεψεν να κλαίει για τ’ αστόχι του Ταντάν:

-Έλα έλα ε Μάντζε μ’ όϊ ќ’ έλα έλα ε Σκοτοτό μ’!
-Εμείς εќείν’ τι δουλεία, τ’ ώραν έν’ τ’ ουќεποίκαμ όϊ.
-Εσκού άϊτε ας πάμε ќαι, δώσ’ με το μαρεμένος όϊ.
-Να ουλίζω, να τρουλίζω, να στρούμαι εμπρό σ’, να δίγω σ’ α’ όϊ

Ο Ταντάνης όνταν αποψήχησεν, τ’ αστόχιν (πέος) ατ’ έτονε εσκωμένο ќαι άετς όμον τ’ έπλοσαν ατόνα επάν ‘ς σ’η ράχια, εφανερούτουν η ψωλίν ατ’, ασ’ εμπάλι τ’ ετύλιξαν ατόνα.
Η Ταντανίκα ασ’ σ’α δάκρν τ’ εќυλοινκουβαρέζενεν, καλά καλά ουќειχεν ειδίν’ α’. Η Τσυλιμουντρού είχεν ειδίν’ α’ από πριν.
Άλο ουќεπόρεσεν ταγιανισέναι (δεν άντεξε). Κλώκεται λέει την Ταντανίκα:

-Έπατς το να ουλίζεις ќαι τρουλίζεις;
-Για τέρ’ λάγα (πως) εφύτροσεν ќ’ εχεί πάει…
-Βούϊδι ν’ έτον, ατόσον ουќε νε είχεν…

Η Ταντανίκα ετότες ελίγο δμπέρασε ќαι εκλώστεν εκρυφοτέρεσεν ‘ς σ’ αντρούγατες τ’ εσκωμένο μερέα. Όμον το είδεν α’ άετς τρανό, φυτεμένο ќαι ουρανιγμένο, άλλο ουќεπόρεσεν σταθίναι. Απάξαντα (Ξαφνικά) ќαι ανόνιχτα επήγεν εγαύροσεν α’ ќαι εκούησεν:

-Έ Μάντζεεε μ’, ατόσον τρανό έτονε ќαι ατόσα χρόνόδεν ελέηζες α’ απ’ εμένα.
-Ε Σκοτοτό…

Όμον το είδεν την Τσυλιμουντρού ότι στραβοτερεί ατένα, εκλώστεν σ’ εќείνενα μερέα ќαι είπεν:

-Ούχ, έπατς για τέρ’! Ελέπεις πόσο τρανό έν’; Τη βούρα μ’ πα’ εγόμοσεν…

Για να μη ‘ίντανε ρεζίλη, η Τσυλιμουντρού κρατεί το χέρι τση Ταντανίκας ќαι σούρε σ’ εκίνενα μερέα σατ’ έλεγεν:

-Έπατς, γ’ έπαρ το χέρι σ’ απ’ ατό!
-Για μη πας εќεί!
-Ουќεντράπεσε;
-Ενροπή έν’!
-Ούλοιν εμάς τερούνε…

Άετς σατί ογράευεν με την Ταντανίκα, εγλύτοσεν ασ’ σ’ο στόμαν ατές ќαι είπεν:

-Ύσταρο ατό τ’ ελέπεις πα’ ντο έν’;
-Ουούχ, εσύ ψωλί ουќείδες.
-Όνταν έρχουτουν σε μένα ν’ έλεπες πόσο ‘ίνουτουν…

Όμον τ’ έκουσεν η Ταντανίκα ασ’ σ’η Τσυλιμουντρούς το στόμα ατά τα λόγќαι εγροίќεσεν ατά ντ’ εποίνανε απ’ εќείνενα κρυφάς, επήρεν άψιμο. Άλλο ποιος επόρενεν ќαι εκράτενεν την Ταντανίκα; Αρνάχεψεν να κουήζ:

-Ουούχ, άλλο ντ’ ουќε να ακούγουν τ’ ωτία μ’;
-Ε Μάντζεεε… ε Σκατορράχ… έ Σκοτοτό…
-Σε μένα είχες α’ μαρεμένο ќαι σ’ αούτενα εσκωτό…
-Σ’α σταχιομένα τα στούδσ’ να χέζω…

Η Τσυλιμουντρού όμον τ’ ετέρεσεν ότι η Ταντανίκα εγροίќεσεν ατό τ’ έφηγεν ασ’ σ’ο στόμαν ατές, εδμπέρασεν (ξύπνησε). Αρνάχεψεν να φοβάται. Αν άκουγεν α’ ο άντρας ατές το έτονε εϊќές, ντε ν’ εποίνεν; Ο άντρας ατές εќεί ολόγερα εκλωθειρίγουτουν. Για τ’ ατό, χύτα εκλώστεν είπεν ατένα:

-Έπατς, αρ για μη βοήζεις ќαι γαλαλαίζεις όμον παρταλωμένησσα ќαι ακούγουνε σε ούλλοιν! Εσύ εσένα απορολογάς! Ύσταρο να κατακρεμμίζουνε σε ќαι να λέγουνε για τ’ εσώ ντ’ εσαќέσεν! Τε ν’ εποίνεν ο καμένος; Πριν θαψίναι ατόνα εσύ αρνάχεψες να ανασκάφτεις ќαι ατό πα’ καλό ουќέν’! Μη λέγω σε ότι ο Ρεππής (Θεός) πα’ ελέπ’! Τραχόνεις ќαι ‘ίνεσει όμον ατό τ’ ελέπεις χααα!

Η Ταντανίκα όμον τ’ έκουσεν ατά τ’ εμέτρεσεν ќαι είπεν η Τσυλιμουντρού, εκλώστεν ατέ πα’, μιớό μοιρολογετά ќαι μιớό τραγουδετά είπεν:

-Έπατς εσύ ουќεξέρεις, ќαι εύќερα συντυχένεις.
-Άντρα σ’ έρθεν εσαќέσεν, ќαι ‘σύ αποσαќέζεις όϊ.
-Ομάτνε είχεν έλεπεν, ως τα χάρ ουќεπέρμενεν,
-Έξερνεν ќαι εποίνε μας, ατός το λες ο Ρεππής (Θεός) όφ.

Ασ’ άλλο το μέρος, ο άντρας τση Τσυλιμουντρούς, ο Τσυλιμούντρης, έκουσεν ούλα όσα έλεγανε. Έκουσεν όσα εγέντανε ќαι ουќεγέντανε… Αρνάχεψεν χιοχιονιχτά (ανασαίνοντας συχνά) να κλωθειρίεται ολόγεραν ατ’. Λες κι ατός έτονε ολοκάταινος, ολοκάθαρος ќαι με τ’ ατά ντο έμαθεν, εθέλενεν ν’ ερπαζενεν τη γυναίκαν ατ’ άμα απ’ απέσαν ατ’ πα’ εέλεγεν, «μπέλκιμ (ίσως) πα’ καϊνίς ουκ έκουσε ατά το είπανε, απές ‘ς σ’ αβούτα τα λαλίας. Να μην αληγορώ ќαι ‘ίνομαι ρεζίλης» ќαι άετς με το ζόρι εκρατίσκάτουν.

Απ’ αќεί μέρ’ η Τσυλιμουντρού πα’ όμον τ’ έμαθεν ασ’ σ’ην Ταντανίκα ατά τ’ εποίќεν ο άντρας ατές, άλλο ποιος επόρενεν ќαι εκράτενεν ατένα. Άλλο φόβος πα’ ουќεπόμεινεν απέσαν ατές. Επάτεσεν ќαι κουηχτά είπεν την Ταντανίκα:

-Αμ όδεν ου λές τ’ εγέντονε, το στόμα σ’ ουќανοίζεις όϊ;
-Εγώ ν’ ετρουκουλέγουμουν (παρηγοριθω), κλώστα ќαι τρουκουλέζω (παρηγορώ) σε…
-Αϊќεκά φυτεμένος στέќ’ τ’ εσώ ο σκατορράχης όφ.
-Πάρε μ’ γιας εσκούμε λίγο, ќαι ας μαλλοχτουπίζω σε.

Άετς εσκώθεν η Τσυλιμουντρού ασ’ σ’ον τόπον ατές ќαι με την Ταντανίκα ένταμα αρνάχεψανε να μαλλοχτουπίγουντανε. Ύσταρο κάποιοι εχώρισαν ατοίνους. Το σπίτι τ’ απές εταραχίεν όμον κεπιδοφώλι.
Οι άνθρωποι το έσανε εќεί, αρνάχεψαν να συντυχένουν ατά το έκουσανε ќαι ατά τ’ εγέντανε. Ύσταρο κάποιοι επήγανε εβόησαν όλον τσ’ αχιλλίδες (έξυπνους και μορφωμένους) του χωρί ντο έσανε ο
Κωλοσάќης, ο Τριќοίλης ќαι ο Κρεπομύτης.
Εќείνοι πα’ έρθανε εσεύανε απές ќαι εξένκανε έξου τσοι γυναίќους, για να εσυντύχεναν ατά τ’ εγέντανε ќαι ν’ ετέρεναν τε ν’ εποίνανε.

Ο Κωλοσάќης ελάγќεψεν εμπρό ќαι είπεν:

-Ατό τ’ εποίќεν ο Ταντάνης, έν’ πολλά τρανό δουλεία.
-Ατό τ’ αστόχιν (ψωλί) ατ’ πα’ άετς φυτεμένο, λάγα (πως) να θάφτουμ ќαι απολίγουμ ατόνα σου Ρεππί (Θέος) το γιάνι (κοντά);
-Ας επέρουμε κόφτουμ’ ќαι σούρουμ α’.

Ο Τριќοίλης και Κρεπομύτης πα’ ελίγο ετερέθανε ќαι ελάισαν τα ќεφάλν ατούνα. Εќείνοι πά’ άετς ενόνιζαν…
Άετς επήρανε καρέρι (απόφαση)…

Να κόπεται του Ταντάν η ψωλί…

Άετς εκοντοστάθανε λίγο. Ο ένας ετέρενεν τον άλλον. Ποιος να κόφτε ќαι με το ποιο να κόπεται κοτζάμ ψωλί;

Ελίγο ετέρεσαν τ’ έναν τ’ άλλο ќαι ύσταρο ο Τριќοίλης με τον Κωλοσάќη, εκάρφοσαν τ’ ομάτν ατούνα ‘ς σ’ον Κρεπομύτη μερέα. Ατός παλαιά συνετσής έτονε ќαι ατός έκοφτεν του παιδί τα κάκαλα. Ατός μαναχό επόρενεν ќαι εποίνεν ατό τη δουλεία.
Ο Κρεπομύτης όμον τ’ εγροίќεσεν ότι ατό ντο να ‘ίνεται τη δουλιά να φορτώνουν επάνεν ατ’, απ’ εќεί π’ εκάθουτουν ελάγќεψεν ќαι εσκώθεν ορθά ќαι είπεν:

-Έ παιδία εγώ ου πορώ!
-Μη τερείτε με άετς!
-Εγώ παλαιά έμουν συνετσής.
-Αρ ενέσπαλα.
-Επορεί πα’ να μην επορώ ν’ εφτγω τη δουλεία καλά ќαι να παθάν κάτι ο άνθρεπως ќαι ευρίσκω τον μπελά μ’.
-Ατό το νονίζειτε ουќ‘ίνεται!

Εκλώστανε οι άλλοι είπαν ατόνα:

-Ε Κρεπομήτ!
-Για τέρει μας καλά καλά ‘ς σ’ ομάτ‘μουνα!
-αι να μη επορείς ќαι κόφτεις α’ καλά ќαι ντο να ‘ινεται;
-Αποψηχησμένος, χαμένος άνθρεπως…
-Ντο να παθάν;
-Έλα, άϊτε!

Ο Κρεπομύτης όμον τ’ ετέρεσεν ουќε ν’ επορεί ќαι αποφεύ’ τη δουλεία, εσκώθεν είπεν:

-Ε παιδία, καλά, εγροίќεσα.
-Εμένα επόμεινεν η δουλεία άμα αќείνο ούλο λάγα να κόφτ’ α’ λέτε με;

Οι άλλοιν πα’ εκλώσταν είπαν ατόνα:

βα έπαρ την κρεπή (μικρός μπαλτάς) ασ’ σ’ο σπίτι ќαι έλα καθάρισον α’ ασ’ σ’η ρίζα!

Ο Κρεπομύτης εκίζεψεν (νεύριασε) ќαι γρεχτά είπεν:

-Εέεχ, μη χέζειτε επαν!
-Εγώ να κόφτ’ α’, εγώ να πάγω ν’ επέρω ќ’ έρχομαι τη κρεπή.
-Ατό ουќ‘ίνεται!

Ο Κωλοσάќης ελάγќεψεν εμπρό ќαι είπεν:

-Να, τέρεσον!
-Εντόκα το γόνατο μ’ ќαι κοτσίζω.
-Ως να πάγω ќαι κλώσκομαι αβραδέσα…

Ο Τριќοίλης πα’ εσκώθεν είπεν:

-Αχα, τέρ!
-Εγώ πα’ αρ’ οψέ εστραβοπάτεσα ќαι εγώ πα’ κοτσίζω.

Ο Κρεπομύτης εγροίќεσεν ότι ατοίν ουќε να πάνε, εσκώθεν επήγεν ‘ς σ’ο σπίτιν ατ’ για ν’ επαίρενεν ќαι έρχουτουν την κρεπή. Ο Τριќοίλης και ο Κωλοσάќης επέρμεναν τον ρεχμετλή (συγχωρεμένος) τον Ταντάν.

Σε λίγο, άετς όμον τ’ επέρμεναν, έρθεν εσέβεν απές ο χότσες του χωριού. Ο χότσες ετέρεσεν ‘ς σ’ου Ταντάν το γιάνι κάθουνταν ο Τριќοίλης με τον Κωλοσάќη.

Ερότεσεν ατοινούς:

-Έ παιδία, το έν’ αούτο το χάλι;
-Ούλλοιν εξέβανε έξω ќαι εσείς κάθεστε αδά ‘πές μαναχόι.
-Για ειπέτε με, ντό ‘ίνεται;

Ο Κωλοσάќης εσκώθεν ορθά ќαι αρνάχεψεν:

-Αχά, τέρ’ αќείνονα!
-Τραχομένο ќαι το αστόχιν ατ’ όμον τ’ ελέπεις, όντα έτονε ‘ς σ’α καλάν ατ’, κρυφάς εποίќεν εќείνο τη δουλεία με τ’ έναν γυναίκα.

Ο χότσες εχόντρινεν τη λαλίαν ατ’ ќαι ερώτεσεν:

-Ε ντο ν’ εποίνεν, εμπρόσουνα ν’ εγάμενεν ατέν;

Ο Τριќοίλης εταράεν σ’η δουλεία σατί λέει:

-Έ χότσε μ’, ουќεγροίќεσες…
-Ατός αλλέτερεσσα γάμενεν!

Ο χότσες άνοιξε τα μάτν ατ’ άμον καρύδќαι ερώτεσεν:

-Ε παιδία μ’ έφττε με να σπάνω!
-Ειπέτε με, με τίνα έφαγεν ατό το σκατό;

Ούλοιν ετέρεσαν τ’ έναν τ’ άλλο. Καϊνίς ου θέλ’ να συντυχέν. Ο χότσες πα’ επαλαλόθεν. Γαλαλαιχτά ερότεσεν:

-Να λέτε με με τίνα έφαγεν ατό το σκατό;

Ο Κωλοσάќης εξένќεν χαμηλά τη λαλίαν ατ’ ќαι μουρδουλιχτά είπεν:

-Ε χότσε μ’ με την Τσυλιμουντρού του Τσυλιμούντρη εποίќεν α’.

Ο χότσες εουρεμένος:

-Άρα ε παιδία, ντο λέτε;
-Τίνος ψωλί σίνος τρυπί…
-Ξάϊ πα’ ουќεφανερούτουν…

Ο χότσες σατί εντόνεν τα χέρν ατ’ τ’ έναν τ’ άλλο, πουτουριχτά (ψιθυριστά) έλεγεν:

-Λάγα ουќεπήρα ‘το χαμπέρι…
-Λάγα έφηγεν ασ’ σ’ ομάτμ’…

Ο Τριќοίλης ερώτεσεν τον χότσε:

-Ε χότσε!
-Τ’ έπαθες ќαι κρούς τα χέρσ’;

Ο χότσες είπεν:

-Ε παιδία!
-Τρανό κιουνάχι (αμαρτία), τρανό κιουνάhι…
-Ύσταρο απ’ αούτο ντο εγέντον…
-Ο Ρεππής πα’ να…

Ο Κωλοσάќης ερώτεσεν:

-Έ χότσε!
-Άφησον τα κοιυνάχ(αμαρτήματα) ќαι τα σεβάπ(καλοσύνες) ќαι ειπέ μας άρ ντο να εφτμ ατόνα.

Ο χότσες πριν να λέει κάτι, άετς σατί εσυντύχεναν, έρθεν εσέβεν απές ο Κρεπομύτης με την κρεπή. Ο χότζας  όμον το είδεν τόν Κρεπομύτη με την κρεπή σ’ο χέριν ατ’, ερώτεσεν το να εφτιάει με τ’ εќείνο. Εќείνος πα’ σατί δίχν’ με το χέριν ατ την ψωλί του Ταντάν είπεν:

-Έ χότσε!
-Ουќείδες με αќείνο το φυτεμένο;
-Ατό να κόφτουμε…

Ο χότσες πα’ ασ’ σ’α κιοζλίκεν (γυαλιά) ατ’ επάν ετέρεσεν καλά καλά το φυτεμένο του Ταντάν. Πιο πριν ουќείχεν ειδίν’ α’ ατόσον καλά.
Εχόντρινεν ќαι εποχόντρινεν τ’ ομάτν ατ’ ќαι είπεν:

-Έ παιδία, ντο έν’ αќείνο ντ’ ελέπω;

Ο Τριќοίλης ќαι ο Κωλοσάќης εντάμα εβόησαν ќαι είπαν:

-Εμείς τ’ ώραν έν’ λέγουμε σε άμα εσύ ουќεγροικάς…
-Σατ’ εχάθεν πα’ άετς επήρεν α’ ќ’ εχεί πάει…
-Είπαμε να κόφτουμε ќαι χάνουμ α’.

Ο χότζας ετέρεσεν ούλους ‘ς σ’α ομάτν ατούνα ќαι ερώτεσεν ατοινούς:

-Για το ποιο να κόφτειτε την ψωλίν ατ’, εσάς τ’ εποίќε;

Ούλοιν πα’ με τ’ έναν εινέα είπανε:

-Έ χότσε!
-Για ειπέ!
-Άετς όμον το έν’, λάγα (πως) να θάφτουμε ќαι απολίγουμ’ ατόνα σ’ον Ρεππί;
-Κιουνάχι (αμαρτία) ουќέν’ με;

Ο χότζας ελίγο εστάθεν, ούλισεν τα μακρία τα γένεν ατ’, εκοκκόρισεν το ќεφάλιν ατ’ ќαι ύσταρο εκλώστεν είπεν ατοινούς:

-Έ παιδία, όμορφα λέτε, καλά λέτε άμα…

Οι άλλοι όλον εμπρό ετέρεσανε τ’ έναν τ’ άλλο ќαι ύσταρο εκλώστανε ‘ς σ’ον χότσε μερέα, ελίγο πα’ κιζεμένοι (νευριασμένοι), ќαι είπαν:

-Έ χότσε, άμα μάμα ντο έν;
-Άμα μάμα γιόκ (όχι)…
-Να κόπεται!
-Πάντα να μην ‘ίνεται ατό το λες εσύ!

Ο χότζας επήρεν τα γένιαν ατ ‘ς σ’η βούραν ατ’ απές, ουλιχτά, κλωθειρείζ ќαι το ќεφάλιν ατ’ αδά αќει. Πατάν (καθόλου) ου θέλ’ ν’ ακούει ατινούς,  νονίζ’ πα’ ντο να λέει ατινούς.

Ελάγќεψεν ελίγο εμπρό ο Τριќοίλης, για να εφτει τον χότσε να λέει «ναι» σ’ ατό ντο θέλουν ν’ εφτνε, είπεν:

-Ε χότσε μ’, ε χότσε μ’!
-Να ‘ίνομαι ‘ς σ’α γένσ’…
-Άκουσον το λέγουμε!
-Να ποδεδίζω τα γένε σ’…
-Ατός ο σκατορράχης, τ’ εκλωθέιρισεν άτοσον δουλείας, επορέι ќαι να μην έτονε μουσλουμάνος πα’!

Ετότες ο χότσες εφήќεν τα γένιαν ατ’ το ουλίσιμο, τ’ ομάτν ατ’ εχόντιρναν, όμον παλαλομένος, έμπισεν τα χέρν ατ’ ќαι ετύλισεν ατά ‘ς σ’α γόναταν ατ’ επάν σατί βοήζ’ ќαι λέει:

-Έ παιδία!
-Τ’ ωτία ‘σουνα ακούγουνε ατά το εγβένουν ασ’ σ’ο στόμα ‘σουνα;
-Εξέρειτε ατό το λέτε;

Ο Κρεπομύτης ελάλεσεν ќαι είπεν:

-Εγώ όσον είμαι ‘ς σ’η ζωήν, ατόνα καμία ουќείδα ‘ς σ’ον τζουμαγά (μαζική προσευχή την παρασκευή) να γιλεύει (προσκυνάει).

Οι άλλοιν πα’ εταράγανε ‘ς σ’η δουλεία:

-Ναι, έ χότσε, ναι…
-Ίσα λέει ο Κρεπομύτης…
-Εμείς πα’ καμία ‘ς σ’η τζαμής την πόρτα ουќείδαμ ατόνα.

Ο χότσες λίγο εκοντοστάθεν.

Ο Κωλοσάќης ελάγќεψεν άλ’ ελίγο εμπρό ќαι είπεν:

-Επορεί ќαι να μην έν’ συνετεμένος πα’!

Οι άλλοιν οι δύοιν πα:

-Ναι έ χότσε ναι, ίσα λέει…

Ο χότσες είπεν ατοινούς:

-Ε δβάτε τερεσίτε αν έν’ κομένο, γιαμ άκοπο.

Οι τρίοιν πα’ τερούνε τ’ έναν τ’ άλλο. Καϊνίς ου θέλ’ να πάει να ανοίζ’ ќαι τερεί την ψωλί του Ταντάν.

Ο χότσες πα’ κιζεμένος (νευριασμένος):

-Άραν έ φοβεντζέροι!
-Ν’ εσκόνειτε έναν εμπάλι ќαι τερείτε έναν σταχομένο ψωλί, ατό πα’ ου πορείτε…
-Αμ λάγα ν’ έκοφτετε;

Οι τρίοιν πα’ εντροπεγμένοι, έκλεισαν τα ќεφάλν ατούνα κάτω ќαι έκοψαν ќαι τη λαλίαν ατούνα.

Ο χότσες πα’ άλλο επάνεν ατούνε ουќεπήγεν. Αν έλεγαν ατόνα να πάει τερεί ατός ντε ν’ εποίνεν… Ατός πα’ ουќεθέλενεν ν’ επέγνεν άνοιζεν το κεφένι (λευκό ύφασμα που σκεπάζουν τους πεθαμένους) του Ταντάν ќαι ετέρενεν την ψωλίν ατ’. Ασόν Ταντάν ούќεφοβούτουνε άμα, εφοβούτουνε ν’ επόναν α’ μάστικα ‘ς σ’η στόμαν ατουνα ќαι νε ‘ίνουτουνε ρεζίλης ‘ς σ’ο χωριό.

Ύσταρο απ’ ελίγο, είπεν ατοινούς:
-Για δβάτε βοησείτε τη γυναίκα του Ταντάν!
-Ας ερωτούμ’ ατένα.
-Αν εξέρ’, εќείνε εξέρ ќαι λέγει μας.

Επήγεν ο Τριќοίλης άνοιξεν την πόρτα ќαι εβόησε την Ταντανίκα:

-Έπατς έ Ταντανίκα!
-Για έλα αδά!
-Ο χότσες κάτι θέλει σε.

Έρθεν η Ταντανίκα, ελίγο εντροπεγμένη ќαι ελίγο φοβισμένη εσέβεν απές. Το ќεφάλιν ατές κλεισμένο κάτω, ελίγο μακρέα περμέν.

Ο χότσες ερότεσεν:

-Έπατς έ Ταντανίκα!
-Για ειπέ μας, του Ταντάν είχεν ќεφάλι γιαμ ουќείχεν;

Η Ταντανίκα ουќεγροίќεσεν το ερωτάει ο χότσες ќαι για τ’ ατό, ελίγο πα’ εουρεμένησσα είπεν:

-Εγών τέ, ε χότσε μ’.
-εφάλι είχεν ουќείχεν ουќεξέρω άμα, σατί έτρωγεν τα γένεν ατ’ ελαίσκουσαν.

Ο χότσες τρανά εγρίεψεν. Εγρέξεν την Ταντανίκα:

βα χάθ’ απ’ αμπρό μ’!
-Άϊτε, έξω, έξω!
-Να μη ελέπουνε σε τ’ ομάτμ’!

Ο χότσες εκλωθέιρισεν το ќεφάλιν ατ’ ελίγο αδά ќ’ αќεί ќαι εκλωστεν είπεν τσ’ άλλους:

-Γι δβάτε βοησέτε εќείνενα την οροσπίκα (πουτάνα) ας έρτε. Επορεί εќείνε κάτι να εξέρ ќαι λέει μας.

Επήγε ο Κωλοσάќης εβόησε την Τσυλιμουντρού:

-Έπατς έ Τσυλιμουντρού!
-Γία έλα λίγο!
-Ο χότσες θέλει σε.

Έρθεν ќαι η Τσυλιμουντρού εσέβεν απές. Ελίγο ετέρεσεν ούλους ‘ς σ’ ομάταπές ќαι ασ’ σ’ο φόβον ќαι ασ’ σ’ην εντροπήν ατές, ατέ πα’ έκλεισεν το ќεφάλιν ατές κάτω ќαι αρνάχεψεν να περμέν.

Άετς όμον το έτονε ќαι με το ќεφάλι κλεισμένησσα κάτω, ο χότσες ετέρεσεν ατένα καλά καλά…

Σεουρεμένος, τ’ ομάτν ατ’ γαργαλιδεγμένα (χοντρα), μια του Ταντάν τερεί ќαι μια την Τσυλιμουντρού. Η Τσυλιμουντρού έτονε πολλά κοντέσα. Άρ πα’ άετς όμον το είχεν το ќεφάλιν ατές κλεισμένο κάτω, πατάν (καθόλου) ουќεφανερούτουν. Ο χότσες απ’ απέσαν ατ’:

-Ατόσον ψωλί, π’ επήγε εσέβε;
-Τιοβπέ, τιοβπέ (συγχώρα, συγχώρα)…

Ύσταρο απ’ ελίγο ερώτεσεν την Τσυλιμουντρού:

-Έπατς!
-Για ειπέ μας εσύ!
-Του Ταντάν είχεν φοτέρι (καπέλο, καύκαλο) γιαμ ουќείχεν;

Η Τσυλιμουντρού πα’ όλον εμπρό ουќεγροίќεσεν το ερώτεσεν ατένα ο χότσες. Εθάρρεσεν αν είχεν φοτέρι (καπέλο) γιαμ ουќείχεν εροτάει. Ατέ πα’ εκλώστεν είπεν:

-Όμον τ’ εξέρεις έ χότσε μ’, εќείνος πολλά μαλλία ουќείχεν. Είχεν φοτέρι άμα πάντα ουќεφόρενεν α’.

Ο χότσες επαρταλώθεν. Γρεχτά, άλλο μια ερώτεσεν:

-Έπατς έ οροσπί (πουτάνα)!
-Η ψωλίν ατ’ έτον κομμένο γιαμ ουќέτον;

Η Τσυλιμουντρού ετρόμαξεν, εκλώστεν οπίσαν ατές ќαι σατί έγβενεν έξω ќαι σατί έκλαιγεν είπεν:

-Σκοτίας ќαι το χειρότερο κρυφάς εποίναμε εќείνο τη δουλεία, που ν’ εξέρω το σκατό είχεν ќαι ουќείχεν…

Ο χότσες πουγαλεμένος (στεναχωρημένος), εδβεν εκάτσεν κα’ ‘ς σ’ έναν σκαμνί.

Ύσταρο απ’ ελίγο, επήρεν ένα βαθύ νεφέσι (ανάσα) ќαι εκλώστεν είπεν:

-Έ παιδία!
-Οπ’ ελέπ’ το χάλι ‘μουνα γελάει…
-Τέσσεροις αγούροι ουќεπόρεσαμ μαθείναι τίπο για έναν ψωλί το κρατεί αϊќεκά ќαι κάτω ασ’ έναν άσπρο εμπάλι…

Οι άλλοιν πα’ έκλεισαν τα ќεφάλν ατούνα κάτω. Εќείνοι πα’ ουќέξερναν τε ν’ εποίνανε.

Άετς τα ќεφάλκλεισμένα κάτω, εστάθανε για λίγο, άθιγο λαλία…

Ύσταρο απ’ ελίγο ο χότσες εξένκεν την λαλίαν ατ’ ќαι ερώτεσεν:

-Αρ αν εφτάμε εσείς όμον το λέτε ќαι κόφτουμε του Ταντάν την ψωλί, τσ’ αλλοινέτερες (των γυναικών) λάγα (πως) να τσουχέζουμε (στουπώνουμε);

Οι άλλοι ετερέθανε ελίγο άμα καϊνίς τίπο ουќεπόρεσεν ειπέναι.

Ο χότσες εθέλενεν να τζελανεύκουνταν (τιμωρηθούνε) ќαι οι γυναίќοι πα’.

Άετς σατί έστεκανε ќαι ενόνιζανε το ν’ εφτνε, εσέβεν απές η Φιρφιρίκα ντο είδεν την αρκαντάιν (φίλη) ατές να κλαίει ќαι έρθεν να ταβίζ’ τον χότσε, που ατέ πα’ με τ’ ατόνα εφινκιρτεύεν (φλέρταρε).
Η Φιρφιρίκα εσέβεν ουќ εσέβεν απές, εθέќεν τα χέρν ατές επάν σ’α πλευράν ατές ќαι όλον έμπρο άετς μια ετέρεσεν καλά καλά τον χότσε, ύσταρο εκλωθέιρισεν τ’ ομάτν ατές ќαι τσ’ άλλους επάν ќαι γρεχτά (φωνάζοντας δυνατά) είπεν:

-Τερεσίτε!
-Ελέπω κάτι πολλά ταραχίζειτε το κεπιδοφώλι…
-Αλήγορα εσκουέστ’ θαψείτε αќείνο τον άνθρεπο!
-Ν’ εξέριτε, αλ’ ελίγο αν ταραχίζειτε, ούλιν πα’ να τσουπίγουμες!

αι άετς εξέβεν έξω.

Ετότε ο χότσες ετρόμαξεν ασό φόβον ατ’. Εφοβέθεν να συντυχέν η Φιρφιρίκα ќαι να ‘ίνετε ρεζίλης. Εќει που εσυτύχεναν για να κόφτουν του Ταντάν, να χάν’ τ’ ατινού. Άετς τορμαγμένος, εκλώστεν είπεν τσ’ άλλους:

-Έ παιδία!
-Εγώ λέγω ας αφήνουμε την ψωλίν ατ’ ας κρατεί επάνεν ατ’.
-Μη τρώτε!
-Αν έν’ να κόπεται, ας κόφτε ο Ρεππής (Θεός).
-Εμείς μη ταράγουμες σ’η δουλείαν ατ’ ќαι ευρίσκουμε τον μπελά μουνα!
-Νάτε!
-Ο μπελάς έφτασεν ως την πόρτα ќαι εβάλεν απές το ποδάριν ατ’…
-Όσο για τσοι γυναίκους…
-Ελέπειτε…
-Το κάτω ν’ ετσούχεζαμ πα’, τ’ επάν ου τσουχέεται…
-Άϊτε ας πάμε θάφτουμ ατόνα!

Άετς επήγανε έθαψανε τον Ταντάν…

 

(Η παρακάτω παράγραφος διηγείται από έναν προς το κοινό)

Αούτο έτον μια ιστορία ντο εδβεν σ’ έναν χωριό ασά χωρία τση Μαύρης Θάλασσας. Ο Ταντάνης έζησεν ουќέζησεν, καϊνίς ουќεξέρ’. Μουσλουμάνος έτον, χριστιανός έτον, ο Θεός πα’ ουќεξέρ’. Ζάτεν (άλλωστε) είχεν α’ σ’ην ψωλίν ατ’.

 

 

Από τον τύπο